Marka Devri Nasıl Yapılır? Noter Şartı, Sicil Kaydı ve Riskler

Marka, şirket bilançosunda görünmese bile devredilebilen, rehnedilebilen ve miras yoluyla geçebilen bir malvarlığı unsurudur. Şirket satın almalarında, ortaklıkların ayrılmasında ve markanın tek başına satıldığı işlemlerde devir gündeme gelir. Türk hukukunda marka devrinin iki kritik şekil şartı vardır ve ikisinin işlevi farklıdır.

Birinci şart: devir sözleşmesinin noter onaylı olması

Sınai mülkiyet hakkına ilişkin hukuki işlemler yazılı şekle tabidir; marka devir sözleşmesinin geçerliliği ise noter tarafından onaylanmış olmasına bağlıdır. Bu, ispat kolaylığı sağlayan bir tercih değil, geçerlilik şartıdır: adi yazılı bir devir sözleşmesi taraflar arasında dahi beklenen sonucu doğurmaz.

İkinci şart: devrin sicile kaydedilmesi

Noter onaylı sözleşme, devri tarafların arasında geçerli kılar. Ancak devrin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için sicile kaydedilmesi gerekir. Sicile işlenmemiş bir devirde şu sorunlar çıkar:

• Kurum bildirimleri hâlâ eski sahibe gider; yenileme ve itiraz tebligatları yeni sahibe ulaşmaz.
• Yeni sahip, tecavüz davalarında hak sahipliğini ispatta zorlanır.
• Eski sahip, markayı iyiniyetli bir üçüncü kişiye yeniden devrederse ciddi bir çatışma doğar.
• Devlet destekleri ve program başvurularında hak sahipliği uyuşmazlığı yaşanır.

Devir işleminin sicile kaydı ücrete tabidir; 2026 tarifesinde devir ve kısmi devir işlemi kayıt ücreti 5.960 TL’dir. İşlem ayrıca Bültende yayımlanır.

Kısmi devir: markanın bir bölümünü satmak

Marka, tescilli olduğu mal ve hizmetlerin tamamı için devredilebileceği gibi bir kısmı için de devredilebilir. Kısmi devir, farklı iş kollarında faaliyet gösteren şirketlerin markayı bölüşmesine imkân verir; örneğin gıda sınıflarındaki hak bir tarafta kalırken, restoran hizmetlerindeki hak devredilebilir.

Kısmi devrin görünmeyen riski karışıklıktır: aynı ibarenin iki farklı sahibi, benzer alanlarda faaliyet gösterirse tüketici nezdinde karıştırılma doğar ve taraflar arasında yeni uyuşmazlıklar çıkar. Bu nedenle kısmi devirlerde, tarafların birbirlerinin alanına girmemesini sağlayan bir birlikte var olma düzenlemesi sözleşmeye eklenmelidir.

Devir öncesi kontrol listesi

• Marka gerçekten devredenin mi? Sicil kaydı, önceki devirlerin işlenip işlenmediği ve rehin/haciz şerhleri kontrol edilir.
• Koruma süresi ne zaman doluyor? Devirden kısa süre sonra yenileme gerekiyorsa maliyet ve sorumluluk sözleşmede paylaştırılmalıdır — yenileme kuralları burada.
• Marka kullanılıyor mu? Beş yıldır kullanılmayan bir marka iptal talebine açıktır; devraldığınız hak, kâğıt üzerinde durup fiilen savunmasız olabilir.
• Derdest itiraz veya dava var mı? Devralınan markaya yönelik hükümsüzlük veya iptal talepleri, devirle birlikte size geçer.
• Yurt dışı tesciller de devrediliyor mu? Her ülke kendi siciline ayrı kayıt ister; Türkiye devri otomatik olarak yurt dışını kapsamaz.

Devir mi, lisans mı?

Markayı kalıcı olarak elden çıkarmak istemiyor, yalnızca başkasının kullanmasına izin vermek istiyorsanız doğru araç devir değil lisanstır. Lisans, mülkiyeti sizde bırakır; kullanım koşullarını, süreyi ve kaliteyi sözleşmeyle denetlersiniz.

Lisansın nasıl kurgulandığını lisans sözleşmesi yazımızda anlattık; işlemin yürütülmesi için lisans ve devir hizmetimize bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Başvuru aşamasındaki marka devredilebilir mi?

Evet. Tescil edilmemiş bir marka başvurusu da devre konu olabilir; devir sicile işlenir ve süreç yeni sahip adına devam eder.

Devir bedeli nasıl belirlenir?

Marka değerlemesi; markanın yarattığı ciro, tanınmışlık düzeyi, tescilli olduğu sınıflar ve coğrafi kapsam gibi ölçütlere dayanır. Şirket satın almalarında marka çoğu zaman fiyatın en tartışmalı kalemidir.

Devirle birlikte alan adı ve sosyal medya hesapları da geçer mi?

Otomatik olarak geçmez. Alan adları, sosyal medya hesapları, pazaryeri mağazaları ve müşteri listeleri ayrı ayrı devir konusu yapılmalı; sözleşmeye açık hükümler konmalıdır.

Devir sürecini baştan sona yönetelim — görüşelim.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Resmî ücretler her yıl güncellenir.