Şirket İsmimi Tescil Ettirdim, Markam Korunuyor mu?

Kısa cevap: hayır. Şirketinizi ticaret siciline tescil ettirmiş olmanız, o ismin marka olarak korunduğu anlamına gelmez. Ticaret unvanı ile marka, farklı kanunlara tabi, farklı sicillerde tutulan ve farklı işlevleri olan iki ayrı haktır. Türkiye’de en sık karşılaşılan ve en pahalıya mal olan yanılgılardan biri budur.

İki farklı sicil, iki farklı işlev

• Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesine ilişkin işlemlerde kullandığı addır. Türk Ticaret Kanunu’na tabidir, ticaret siciline tescil edilir ve tacirin kimliğini gösterir.
• Marka, bir işletmenin mal ve hizmetlerini başkalarınınkinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Sınai Mülkiyet Kanunu’na tabidir, TÜRKPATENT nezdinde tescil edilir ve ürünün kaynağını gösterir.

Fark şu cümlede özetlenir: ticaret unvanı “kim olduğunuzu”, marka “ne sattığınızı” gösterir. Faturanızın üst kısmındaki unvan ile ürünün üzerindeki isim çoğu zaman aynı kelimeyi içerse de, hukuken aynı korumadan yararlanmazlar.

Ticaret unvanı tescili size ne sağlar, ne sağlamaz?

Ticaret unvanının tescili, unvanınızın haksız kullanımına karşı belirli bir koruma sağlar ve aynı sicil bölgesinde ayırt edilemeyecek kadar benzer unvanların tescilini engelleyebilir. Ancak bu koruma, Türkiye genelinde ve tüm mal ve hizmetler bakımından bir tekel hakkı vermez.

Pratikte şu tablo ortaya çıkar: aynı ismi taşıyan bir şirket kurulmuş olabilir ama başka bir sicil bölgesinde; ya da başka biri sizin unvanınızdaki çekirdek kelimeyi marka olarak tescil ettirmiş olabilir. İkinci ihtimalde, kendi şirket adınızı ürünlerinizin üzerinde kullanmanız marka hakkına tecavüz iddiasıyla karşılaşabilir. Yıllardır kullandığınız isim için ambalaj, tabela ve dijital varlıklarınızı değiştirmek zorunda kalmanız buradan doğar.

Unvanın markasal kullanımı ve tecavüz

Bir dönem, ticaret unvanının yalnızca kurumsal işlemlerde kullanılması hâlinde marka hakkına tecavüzün oluşmayacağı savunuluyordu. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2023 tarihli kararıyla bu tartışma büyük ölçüde netleşti: tecavüzün varlığı için ticaret unvanının mutlaka markasal biçimde kullanılması şart değildir; markanın işlevlerinin zarar görme ihtimali de tecavüz sonucunu doğurabilir.

Bu yaklaşım, unvan seçimini ticari bir tercih olmaktan çıkarıp hukuki bir risk analizine dönüştürür. Şirket kurarken yapılması gereken, yalnızca ticaret sicilinde aynı unvanın olup olmadığına bakmak değil; marka sicilinde de benzerlik araştırması yaptırmaktır.

Alan adı ve sosyal medya hesabı da koruma sağlamaz

Aynı yanılgının iki türevi daha vardır. Bir alan adını satın almış olmak veya bir sosyal medya kullanıcı adını almış olmak, o ibare üzerinde marka hakkı doğurmaz. Tersi de doğrudur: marka tescili, alan adının otomatik olarak size geçmesini sağlamaz — ancak tescilli marka, alan adı uyuşmazlıklarında ve platformların hak ihlali süreçlerinde en güçlü dayanağınızdır.

Doğru sıralama: önce araştırma, sonra unvan, sonra marka

Şirket kuruluşu sırasında isim üzerinde çalışırken izlenmesi gereken sıra şudur:

• 1. Marka sicilinde benzerlik araştırması: seçtiğiniz çekirdek kelimenin, faaliyet göstereceğiniz sınıflarda daha önce tescilli olup olmadığına bakılır — marka araştırması hizmetimiz tam olarak bunu yapar.
• 2. Ticaret unvanı tescili: araştırma temiz çıkarsa unvan ticaret siciline tescil edilir.
• 3. Marka başvurusu: unvanın çekirdek kelimesi, faaliyet gösterdiğiniz mal ve hizmet sınıflarında marka olarak tescil ettirilir — süreci burada anlattık.

Sık sorulan sorular

Unvanımın tamamını mı marka yapmalıyım?

Genellikle hayır. “ABC Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi” unvanındaki tür ve faaliyet ekleri ayırt edici değildir; marka olarak korunması gereken, tüketicinin aklında kalan çekirdek ibaredir. Marka başvurusu bu çekirdek kelime üzerine kurgulanır.

Ticaret unvanım tescilli, biri markamı tescil ettirmiş. Ne yapabilirim?

Unvanınızı marka başvurusundan önce kullanmaya başladıysanız, eskiye dayalı hak sahipliğine dayanarak tescile itiraz edebilir ya da hükümsüzlük talep edebilirsiniz. Bunun için kullanımın tarihli belgelerle ispatı gerekir: faturalar, kataloglar, reklamlar ve web arşivi kayıtları.

Aynı ismi başka bir şehirde başka bir şirket kullanıyor, sorun olur mu?

Ticaret unvanı bakımından sicil bölgesi ayrımı önemliyken, marka hakkı ülke genelinde etki doğurur. Bu nedenle markayı önce tescil ettiren taraf, diğerinin kullanımını Türkiye’nin tamamında engelleyebilecek konuma gelir.

Şahıs şirketiyim, yine de marka tescili gerekli mi?

Evet. Marka hakkı işletmenin türünden bağımsızdır. Aksine, şahıs işletmelerinde marka çoğu zaman işletmenin en değerli varlığıdır ve devredilebilir, lisanslanabilir bir haktır.

Unvanınız ile markanız arasındaki boşluğu kapatalım — bize ulaşın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda unvan ve marka çatışması, kullanım tarihleri ve faaliyet alanlarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.