Tasarım Tesciline İtiraz ve Hükümsüzlük: Üç Aylık Pencere

Tasarım tescilinde Kurum, yenilik incelemesi yapar; ancak bu inceleme, dünyadaki tüm tasarımların taranması anlamına gelmez. Bu nedenle piyasada zaten var olan bir ürünün görünümünün başka biri adına tescil edilmesi mümkündür. Karşı hamle iki aşamalıdır: önce itiraz, sonra hükümsüzlük.

Birinci pencere: yayıma itiraz

Uygun bulunan tasarımlar Bültende yayımlanır. Üçüncü kişiler, yayım tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz edebilir. Bu süre, marka itirazındaki iki aylık süreden farklıdır ve karıştırılmamalıdır.

İtiraz gerekçeleri arasında şunlar yer alır:

• Başvurunun tasarım veya ürün niteliği taşımaması.
• Tasarımın yenilik veya ayırt edicilik şartını sağlamaması.
• Kamuya sunma şartına ilişkin eksiklikler.
• Tasarımın koruma kapsamı dışında kalması.
• Hak sahipliği uyuşmazlığı — tasarımın gerçek sahibinin başvuru sahibi olmaması.

Yenilik itirazının anahtarı: tarih

Bir tasarımın yeni olmadığını iddia ediyorsanız, aynı tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunu ispatlamanız gerekir. Bu, tümüyle tarih ispatı meselesidir. Uygulamada kullanılan deliller:

• Tarihli katalog ve fiyat listeleri: baskı tarihi görünen ve dağıtımı belgelenebilen materyaller.
• Fuar kayıtları: katılım belgesi, stand fotoğrafları, fuar kataloğundaki sayfa.
• E-ticaret ilan geçmişi: listeleme tarihi, ilk satış faturası, platform raporları.
• Web arşivi: sitenizin geçmiş görünümlerini tarihiyle gösteren arşiv kayıtları.
• Üretim ve tedarik kayıtları: kalıp faturaları, numune onay yazışmaları, gümrük belgeleri.

Bu delillerin ortak özelliği, sonradan üretilememeleridir. Tasarımını piyasaya sürerken arşiv tutmayan işletmeler, kendi ürünlerinin tescil edilmesine karşı çıkarken zorlanır.

Süre geçtiyse: hükümsüzlük davası

Üç aylık itiraz süresi kaçırıldığında, tescilin hükümsüzlüğü mahkemeden istenebilir. Bu yol daha uzun ve maliyetlidir; ayrıca bu süre zarfında karşı taraf, tescile dayanarak size karşı tecavüz iddiasında bulunabilir ve ürünlerinizin satışının durdurulmasını talep edebilir. Bu nedenle itiraz penceresini kaçırmamak, yalnızca ucuz olduğu için değil, savunma pozisyonunuzu korumak için de önemlidir.

Kendi tasarımınız hükümsüzlük tehdidi altındaysa

• Başvurudan önce kamuya sunum yaptıysanız, on iki aylık açıklama süresi içinde başvurmuş olduğunuzu gösterin.
• Tasarımın bağımsız olarak geliştirildiğini gösteren tasarım süreci kayıtlarını sunun: eskizler, tarihli dosya sürümleri, tasarımcı yazışmaları.
• Karşı tarafın dayandığı önceki tasarımın gerçekten kamuya sunulduğu tarihi sorgulayın; tarih ispatlanamıyorsa iddia zayıflar.
• Ayırt edicilik değerlendirmesinde tasarımcının seçenek özgürlüğünün sınırlı olduğunu ortaya koyun.

Koruma şartlarını ve on iki aylık açıklama süresini tasarım tescili yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sık sorulan sorular

Tescilsiz tasarımım kopyalandı, itiraz edebilir miyim?

Tescilsiz tasarım, Türkiye’de kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıl korunur ve esas olarak kopyalamaya karşı işler. Üçüncü kişinin tescil başvurusuna karşı da, kamuya sunum tarihinizi ispatlayarak yenilik itirazında bulunabilirsiniz.

Aynı ürünü ben de üretiyordum, ne yapmalıyım?

Öncelikle kendi kamuya sunum tarihinizi belgeleyin. Tarihiniz karşı tarafın başvurusundan önceyse, hem itiraz hem de kullanmaya devam etme bakımından güçlü bir konumdasınız.

İtiraz reddedilirse ne olur?

Kurum kararına karşı öngörülen süre içinde bir üst incelemeye başvurulabilir; sonrasında mahkeme yolu açıktır. Süreç boyunca ticari planınızı, kararın kesinleşme takvimine göre kurmanız gerekir.

Tasarım uyuşmazlığınız için tasarım hizmetimize bakabilir veya doğrudan yazabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.