Trendyol’da Marka İhlali: Taklit Ürün, Yetkisiz Satıcı ve Buybox Sorunları

Trendyol, Türkiye’de en çok satış yapılan pazaryeri olduğu için marka sahiplerinin ihlalle ilk karşılaştığı yer de çoğu zaman burasıdır. Ancak “Trendyol’da marka ihlali” tek bir sorun değildir: birbirinden farklı dört durum, farklı çözüm yolları gerektirir. Yanlış kanalı seçmek, haftalarca sonuç alamamak demektir.

Dört farklı ihlal, dört farklı çözüm

• 1. Taklit ürün satışı: Markanızı taşıyan sahte ürünlerin listelenmesi. En net ihlal türüdür; platformun fikri mülkiyet bildirim kanalı üzerinden hızlı sonuç alınır.
• 2. Yetkisiz satıcı: Ürün orijinaldir, ancak satıcı sizin yetkilendirdiğiniz kanalın dışındadır. Burada taklit iddiası çalışmaz; hakkın tükenmesi ilkesi devreye girer ve değerlendirme ürünün Türkiye pazarına nasıl girdiğine bağlıdır.
• 3. Buybox ve listeleme sorunları: Sizin oluşturduğunuz ürün sayfasına eklenen satıcıların farklı ürünler göndermesi. Tüketici sizin ürününüzü aldığını sanır, eline başka bir ürün geçer; olumsuz yorum ve iade sizin sayfanızda birikir.
• 4. İçerik kopyalama: Ürün görsellerinizin, açıklama metinlerinizin ve kampanya materyallerinizin izinsiz kullanılması. Burada marka hukukunun yanında telif hakkı da devreye girer.

Şikâyetin hukuki dayanağı: 48 saatlik mekanizma

Platform bildirimi bir nezaket değil, kanuni bir mekanizmadır. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da 1 Ocak 2023’te yürürlüğe giren değişikliklerle, fikri ve sınai mülkiyet hakkı sahipleri aracı hizmet sağlayıcıya doğrudan şikâyette bulunabiliyor. Usulüne uygun bir şikâyet üzerine aracı hizmet sağlayıcı, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren en geç kırk sekiz saat içinde ürünü yayımdan kaldırmak ve hem satıcıyı hem hak sahibini bilgilendirmek zorunda.

Kanun üç kanal tanır: platformun kendi dâhilî şikâyet sistemi, noter veya kayıtlı elektronik posta (KEP). Trendyol’un marka sahiplerine açtığı fikri mülkiyet bildirim kanalı pratikte en hızlı sonucu verir; noter ve KEP ise ihtilafın büyümesi ihtimaline karşı sağlam bir ispat kaydı bırakır. Tekrarlayan ve ticari ölçekli ihlallerde ikisini birlikte kullanmak en güvenli yaklaşımdır.

Mekanizmanın tüm pazaryerleri için geçerli çerçevesini e-ticarette marka ihlali yazımızda anlattık.

Bildirimde ne sunulmalı?

• Türkiye’de geçerli marka tescil belgesi — bildirimin temelidir; tescilsiz markada bu kanal pratikte açılmaz.
• Şikâyet konusu ürün bağlantısı, satıcı adı ve tarihli ekran görüntüleri.
• Ürünün neden ihlal oluşturduğunun açıklaması: taklit ise farkların gösterilmesi, yetkisiz satıcı ise yetkilendirme yapınızın anlatılması.
• Yetkili satıcı listeniz — platformun, yetkili olan ile olmayanı ayırt edebilmesi için.
• Vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekâletname ve tebligata elverişli adres.

Buybox: en çok şikâyet edilen, en az anlaşılan sorun

Pazaryerlerinde tek bir ürün sayfasında birden çok satıcı bulunabilir. Sorun, sayfaya eklenen satıcının gerçekte farklı bir ürün göndermesiyle başlar. Bu durumda ortaya çıkan zarar yalnızca kaybedilen satış değildir: tüketici şikâyeti, iade oranı ve olumsuz yorumlar sizin ürün sayfanızda birikir ve sayfanın uzun vadeli performansını düşürür.

Hukuki değerlendirmede bu tablo, marka hakkına tecavüzün yanında haksız rekabet ve tüketicinin yanıltılması boyutlarını da içerir. Uygulamada en etkili yol, tek tek listeleme şikâyetiyle yetinmeyip; ürün eşleştirmesinin hatalı olduğunu belgeleyen bir dosya kurmak, tekrarlayan satıcılar için platformun yaptırım süreçlerini işletmek ve gerekiyorsa hukuki yollara geçmektir.

Yetkisiz satıcı ve orijinal ürün tartışmasının hukuki çerçevesi için hakkın tükenmesi ve paralel ithalat yazımıza bakın.

Satıcı tarafındaysanız: haksız ihlal bildirimi

Mekanizma güçlü olduğu kadar kötüye kullanıma da açıktır. Orijinal ürün sattığınız hâlde ürününüzün yayımdan kaldırıldığı durumlarda itiraz hakkınız vardır. Bu itirazda ürünün Türkiye pazarına hukuka uygun biçimde girdiğini, faturaları ve tedarik zincirini gösterebilmeniz gerekir. Haksız yere yapılan bildirimler, satış kaybı nedeniyle tazminat talebine konu olabilir.

• Tedarik zincirinin tamamını belgeleyin; ispat yükü ihlal iddiası hâlinde size döner.
• Ambalajı bozmayın, seri numarası ve güvenlik etiketlerini sökmeyin, seti bölmeyin.
• İlan metninde “yetkili satıcı” veya “resmî distribütör” ifadelerini kullanmayın.
• Ürün sayfasında marka logosunu mağaza kimliğiniz gibi değil, yalnızca ürünü tanıtmak için kullanın.

Kalıcı çözüm: tescil, izleme ve yetkilendirme düzeni

Bu mekanizmaların tamamı tescilli bir markaya dayanır; tescil, pazaryeri korumasının giriş biletidir. Bunun yanında iki şey daha gerekir: ihlalleri tesadüfen değil düzenli taramayla yakalamak ve yetkili satıcı yapınızı yazılı hâle getirmek. Kimin yetkili olduğunu belgeleyemeyen bir marka, yetkisiz satıcıya karşı da zorlanır.

Markanız henüz tescilli değilse marka tescili hizmetimize, bülten ve piyasa takibi için marka izleme hizmetimize bakabilirsiniz.

Pazaryeri tarafını içeriden bilen bir ekip

Pazaryeri uyuşmazlıkları, yalnızca marka hukuku bilgisiyle değil; platformun işleyişini, satıcı ilişkilerini ve iç süreçlerin nasıl yürüdüğünü bilmekle çözülür. bekmarked’in kurucu ortağı Av. Dr. Enes Kağan Bek, yaklaşık beş yıl Trendyol hukuk departmanında görev almıştır. Pazaryeri ihlalleri, satıcı ilişkileri ve platform süreçlerine ilişkin sorularınız ile strateji ihtiyaçlarınız için doğru adrestesiniz.

Sık sorulan sorular

Markam tescilli değil, yine de bildirim yapabilir miyim?

Pazaryeri bildirim kanalları hak sahipliğinin belgelenmesini ister ve pratikte tescil belgesi aranır. Tescilsiz kullanımda haksız rekabet hükümlerine dayanmak mümkün olsa da süreç mahkemeye kayar ve çok daha uzun sürer.

Bildirim sonrası satıcı ürünü tekrar listeliyor, ne yapmalıyım?

Tekrarlayan ihlallerde listeleme bazlı şikâyet yeterli olmaz. Satıcı kimliğinin tespiti, ihtiyati tedbir ve cezai şikâyet yollarının birlikte yürütülmesi gerekir. Kanun ayrıca ihlali tekrarlayan satıcılar bakımından platformlara yükümlülükler getirmiştir.

Ürün sayfamdaki görselleri başka satıcı kullanıyor?

Özgün ürün görselleri ve açıklama metinleri telif korumasından yararlanabilir; kullanım ayrıca haksız rekabet oluşturabilir. Platform bildirimiyle içerik kaldırılabilir, tekrarlayan kullanımda hukuki yollara geçilir.

Yurt dışı tescilim Trendyol’da işe yarar mı?

Marka hakkı ülkeseldir. Türkiye’de geçerli bir tescil ya da Türkiye’yi kapsayan uluslararası tescil gerekir —

yurt dışı marka tescili yazımıza bakabilirsiniz.

Pazaryerinde markanızla ilgili bir sorun mu var? Dosyanızı birlikte değerlendirelim.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Pazaryerlerinin bildirim usulleri kendi politikalarına göre belirlenir ve zaman içinde değişebilir.