Marka ve TURQUALITY® Programı: Markalaşmanın Devlet Destekli Yolu

Yurt dışında marka tescil ettiren her şirket harcama bazlı destekten yararlanabilir. Ancak markalaşmayı bir proje olarak yürüten şirketler için çok daha geniş bir çerçeve vardır: 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamındaki Marka ve TURQUALITY® Desteği. Bu program tek bir faturayı değil, markanın yurt dışında varlık gösterme sürecinin bütününü finanse eder.

İki basamaklı bir yapı

Program iki kademelidir. Marka Destek Programı, yurt dışında markalaşma yolunda ilerleyen şirketler için giriş basamağıdır. TURQUALITY® ise Türkiye’nin uluslararası marka yaratma programıdır; kapsama alınan şirketler hedef pazar başına daha uzun süreyle ve çok daha geniş kalemlerde desteklenir.

Kademeler arasındaki fark yalnızca bütçe değil, beklenen kurumsal olgunluktur. TURQUALITY® kapsamına alınma; stratejik planlama, marka yönetimi, tedarik zinciri ve kurumsal yönetişim başlıklarında belirli bir düzeyi gerektirir ve süreç ön inceleme ile yerinde değerlendirme içerir.

Fikri mülkiyet açısından programın anlamı

Marka hukuku bakımından programın en dikkat çeken tarafı, marka tescil ve koruma faaliyetlerinin destek kalemleri arasında yer almasıdır. Yalnızca ilk tescil değil; yenileme, koruma ve ürün-hizmet tescili gibi kalemler de kapsamdadır. Çok sayıda ülkede portföy yöneten şirketler için bu, yıllık marka bütçesini kökten değiştirir.

• Tescil ve koruma: markanın hedef pazarlarda tescili, yenilenmesi ve korunmasına ilişkin giderler.
• Danışmanlık: kurumsal altyapı oluşturmaya ve hedef pazarlara yönelik danışmanlık hizmetleri.
• Tanıtım ve pazarlama: hedef pazarlardaki reklam ve tanıtım harcamaları.
• Yurt dışı birimler: mağaza, ofis ve depo gibi birimlerin kira ve kurulum giderleri.

Hangi şirket hangi yolu seçmeli?

Karar, şirketin bulunduğu aşamaya bağlıdır. Birkaç ülkede tescil yaptıracak, henüz yurt dışı yapılanması olmayan bir ihracatçı için doğru araç harcama bazlı yurt dışı marka tescil desteğidir: başvurusu daha basit, sonucu daha hızlıdır.

Buna karşılık birden çok hedef pazarda mağazası, distribütör ağı ve tanıtım bütçesi olan; markasını bir varlık olarak yöneten şirketler için Marka/TURQUALITY® programı kıyaslanamayacak bir kaldıraçtır. Bu şirketlerde marka portföyünün başvurudan önce düzene sokulması sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.

Harcama bazlı desteğin işleyişini yurt dışı marka tescil desteği yazımızda anlattık; portföyün ülke bazında nasıl kurgulanacağını ise Madrid ve EUTM karşılaştırmamızda bulabilirsiniz.

Başvuru öncesi fikri mülkiyet kontrolü

• Hedef pazarların tamamında marka tescilli mi, yoksa bazı ülkelerde yalnızca fiilî kullanım mı var?
• Markanın sahibi, destekten yararlanacak şirket mi? Grup şirketlerine dağılmış tesciller sorun çıkarır.
• Lisans ve devir işlemleri ilgili ülkelerin sicillerine işlenmiş mi?
• Kullanılmayan tesciller iptal riski taşıyor mu; hedef pazarlarda kullanım delilleri arşivleniyor mu?
• Alan adları, sosyal medya hesapları ve pazaryeri mağazaları marka sahibi şirket adına mı kayıtlı?

Bu kontrolün marka tarafını izleme ve lisans-devir hizmetlerimizle birlikte yürütüyoruz.

Sık sorulan sorular

Programa nasıl başvurulur?

Başvurular Ticaret Bakanlığı’nın belirlediği usule göre, ihracatçı birlikleri ve Destek Yönetim Sistemi üzerinden yürütülür. TURQUALITY® kapsamına alınmada ön inceleme ve değerlendirme aşamaları bulunur.

Hizmet ihracatçısıyım, kapsamda mıyım?

Hizmet sektörlerine yönelik destekler ayrı bir karar çerçevesinde düzenlenmiştir. Bilişim, sağlık turizmi, eğitim, yazılım ve oyun gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin mal ihracatı programı yerine hizmet ihracatına ilişkin mevzuatı incelemesi gerekir.

Destek limitleri sabit mi?

Hayır. Kalem bazlı üst limitler her takvim yılı başında güncellenir; güncel tutarlar Bakanlık’ın yayımladığı üst limit tablolarından teyit edilmelidir.

Marka portföyünüzü program başvurusuna hazır hâle getirelim — görüşelim.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; teşvik danışmanlığı niteliği taşımaz. Program kapsamı, süreleri ve limitleri Ticaret Bakanlığı mevzuatıyla belirlenir ve değişebilir.