Yurt Dışı Marka Tescilinde Devlet Desteği: Masrafın Yarısı Geri Alınabiliyor

Yurt dışında marka tescili pahalıdır: her ülke kendi harcını ister, çoğunda yerel vekil zorunludur ve maliyet ülke sayısıyla çarpılarak büyür. Bu yüzden pek çok ihracatçı tescili erteler. Oysa Türkiye’de bu maliyetin önemli bir kısmını geri alan bir devlet desteği vardır ve şaşırtıcı biçimde az kullanılır.

Düzenlemenin kaynağı 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar’dır. Kararın “Yurt Dışı Marka Tescil Desteği” başlıklı 4. maddesi uyarınca şirketlerin, yurt içinde tescilli markalarının yurt dışında tescil ettirilmesine ve korunmasına ilişkin giderleri destek kapsamındadır.

Destek oranı: %50 taban, hedef ülke ve sektörde daha yüksek

Temel destek oranı harcamanın %50’sidir. Bakanlığın belirlediği hedef ülkelerden birinde yapılan tescil için oran 20 puan artar; başvuru hem hedef ülke hem de hedef sektör kapsamındaysa 5 puan daha eklenir. Yani doğru pazarda, doğru sektörde yapılan bir tescilde geri alınabilen tutar harcamanın dörtte üçüne kadar çıkabilir.

Hedef ülke ve hedef sektör listeleri Bakanlık tarafından belirlenir ve dönem dönem güncellenir. Bu yüzden “hangi ülkede tescil yaptıracağım” sorusu yalnızca ticari değil, aynı zamanda mali bir sorudur: aynı bütçeyle iki ülke yerine üç ülkede korunmak mümkün olabilir.

Hangi giderler kapsamda?

• Marka tescil başvurusuna ilişkin resmî harçlar ve ofis ücretleri.
• Yurt dışındaki vekil ve avukat hizmet bedelleri.
• Markanın yurt dışında korunmasına yönelik giderler — yenileme ve koruma işlemleri dâhil.
• Madrid Protokolü kapsamında yapılan uluslararası başvurulara ilişkin ücretler.

En kritik şart: markanın Türkiye’de tescilli olması

Destek, “yurt içi marka tescil belgesine sahip olunan markalar” için verilir. Türkiye’de tescili olmayan bir markanın yurt dışı masrafı desteklenmez. Bu, pratikte sıralamayı belirler: önce Türkiye tescili tamamlanır ya da en azından belgeye bağlanır, sonra yurt dışı başvuruları yapılır. Yurt dışı başvurusunu önce yapan şirketler, farkına varmadan destek hakkını kaybeder.

Türkiye tescilinin nasıl işlediğini marka tescili rehberimizde, yurt dışı yollarının karşılaştırmasını ise Madrid, EUTM ve ulusal başvuru yazımızda bulabilirsiniz.

Başvuru: altı aylık süre ve DYS

1. Harcamayı belgeleyin. Ödeme belgesi (fatura, dekont, ofis makbuzu) desteğin dayanağıdır; yurt dışı vekil faturalarının da usulüne uygun düzenlenmesi gerekir.
2. Altı ay içinde başvurun. Şirketler, ödeme belgesi tarihinden itibaren altı ay içinde üyesi oldukları ihracatçı birliğine (incelemeci kuruluş) başvurur. Süre kaçırılırsa o harcama için destek hakkı düşer.
3. Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden ilerleyin. Başvurular elektronik ortamda yapılır; şirketin DYS’de tanımlı ve yetkilendirmelerinin güncel olması gerekir.
4. İnceleme ve ödeme. İncelemeci kuruluş belgeleri değerlendirir, uygun bulunan tutar Bakanlık onayıyla ödenir.

Üst limit her yıl değişiyor — güncel tabloyu teyit edin

Destek, şirket başına yıllık bir üst limitle sınırlıdır ve bu limit her takvim yılı başında (TÜFE + Yİ-ÜFE) / 2 oranında güncellenir. Rakamlar milyon TL mertebesindedir ve her yıl yükselir; bu nedenle internette karşılaştığınız eski tutarlara güvenmeyin. Güncel üst limitler, Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı destek üst limitleri tablosunda yer alır.

Kararın kendisine ve güncel genelgelere Ticaret Bakanlığı’nın ilgili sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu destek tek başına değil

Yurt dışı marka tescil desteği, ihracata yönelik destek setinin yalnızca bir kalemidir. Markalaşmada daha ileri aşamadaki şirketler için Marka ve TURQUALITY® programı çok daha geniş bir kapsam sunar; KOBİ’ler içinse KOSGEB programlarında sınai mülkiyet giderleri desteklenen kalemler arasındadır. Patent veya faydalı model sahibi üreticiler ayrıca kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilir.

Bu üç başlığı TURQUALITY yazımızda, KOBİ destekleri yazımızda ve vergi istisnası yazımızda ayrı ayrı ele aldık.

Sık sorulan sorular

Şahıs işletmesi olarak yararlanabilir miyim?

Destek mevzuatı “şirket” tanımına dayanır ve destek türüne göre şirket niteliği aranır. Başvurudan önce, işletmenizin ilgili genelgedeki tanıma girip girmediğini incelemeci kuruluşla teyit etmeniz gerekir.

Türkiye’deki tescil masrafım da destekleniyor mu?

Bu destek kalemi yurt dışı tescil ve koruma giderlerine yöneliktir. Yurt içi sınai mülkiyet giderleri için KOSGEB programları ve diğer teşvik mekanizmaları değerlendirilmelidir.

Reddedilen bir yurt dışı başvurunun masrafı destekleniyor mu?

Destek, tescil ve koruma faaliyetine ilişkin belgelendirilmiş giderler üzerinden değerlendirilir. Sonucun olumsuz olması hâlinde hangi kalemlerin kapsamda kaldığı genelgedeki belge şartlarına göre belirlenir; bu nedenle harcama yapmadan önce kapsamı netleştirmek gerekir.

Destek başvurusunu vekilim yapabilir mi?

Başvurular şirket adına, DYS üzerindeki yetkilendirmelerle yapılır. Marka vekiliniz veya avukatınız süreci yönetebilir; ancak yetkilendirmenin sistemde tanımlı olması şarttır.

Yurt dışı tescil planınızı destek takvimiyle birlikte kurgulayalım — bize ulaşın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teşvik danışmanlığı niteliği taşımaz. Destek oranları, üst limitler, hedef ülke ve sektör listeleri Ticaret Bakanlığı tarafından güncellenir; başvurudan önce yürürlükteki karar ve genelge metinlerini esas alınız.